آموزش شیمی 2

دانلود جزوه نامگذاری آلکانها

دانلود جزوه نامگذاری آلکان ها نامگذاری آلکانها، آلکان ها ترکیباتی سیرشده با فرمول کلی CnH2n+2 که تمام پیوندهای کربن – کربن از نوع یگانه هستند. این ترکیبات به علت واکنش پذیری بسیار کم به پارافین ها(میل واکنش کم) معروف هستند. ساده ترین آنها متان با فرمول CH4 است و دومین آلکان اتان با فرمول C2H6 است.

 شکل هندسی متان     شکل هندسی اتان 

برای نامگذاری ترکیبات آلی از قواعد آیوپاک استفاده می شود

(IUPAC: International union pure and applied chemistry ) 

قواعد آیوپاک در نامگذاری ایزومرها در آلکان ها‏‏‏‏‏‏‏‏

 1- در صورتی که اتم‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ های کربن به ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏صورت راست زنجیر (بدون شاخه) قرار گرفته باشند کافی است پیش از نام آلکان مربوطه، کلمه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ ی نرمال آورده شود.

(پنتان-n )  نرمال پنتان‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏           CH3-CH2-CH2-CH2-CH3   

(n-هپتان) نرمال هپتان‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ CH3-CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-CH3

2- در نام‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری آلکان‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ های شاخه ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏دار ، ترتیب زیر رعایت می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ شود:

آ) انتخاب بلندترین زنجیر کربنی به عنوان زنجیر اصلی (زنجیری که بیش‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ترین تعداد اتم کربن را دارا باشد)

تعداد کربن‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ های زنجیر اصلی را به عدد یونانی بیان کرده و پسوند – ان اضافه می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ کنیم.

ب)طولانی‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ ترین زنجیر شماره ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ شود. شماره ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری کربن‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ های زنجیر اصلی از طرفی که به شاخه نزدیک ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏تر باشد (به ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏طور کلی شماره‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ گذاری همیشه از طرفی آغاز می ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏شود که به کربن متصل به شاخه، عدد کوچک‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏تری تعلق یابد.)

‏‏‏‏‏‏در صورت وجود چند شاخه، شماره ‏گذاری زنجیر اصلی به قسمی صورت می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ گیرد که مجموع شماره‏ ی کربن‏ های شاخه‏ دار کمترین مقدار باشد.

پ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏) در نوشتن نام، ابتدا شماره‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ ی کربنی که شاخه به آن متصل است ‏‏‏‏‏‏‏‏(پس از نوشتن عدد، خط تیره می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ گذاریم‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏) سپس نام شاخه ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ی مربوط (نام آلکیل مربوط‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏) و سپس نام هیدروکربن هم کربن با زنجیر اصلی را ذکر می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ کنیم‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏.

نکته: هرگاه شاخه ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏های متفاوت بر روی هیدروکربن قرار داشته باشند، رعایت حق تقدم ترتیب حروف الفبای لاتین ضروری است.‏‏‏‏‏‏‏ ( اعدادی که در وسط قرار می ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گیرند قبل و بعد آن خط تیره می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ گذاریم.‏‏‏‏‏‏‏‏ )

 مثلاً شاخه “اتیل”(Ethyle) زود تر از شاخه “متیل” (Methyle) ذکر می شود.

 نکته: پیشوند تعداد شاخه تأثیری در تقدم آن ندارد.

مثلاً “اتیل” زودتر از “دی متیل” ذکر می شود.

به چند مثال زیر توجه کنید.

 سایت جم شیمی    3-متیل هگزان

www.jamshimi.ir  4-اتیل-3-متیل هپتان

www.jamshimi.ir3-اتیل-7،4-دی متیل نونان

 2www.jamshimi.ir-برمو-2-متیل پروپان

www.jamshimi.ir3-متیل هپتان

چند مثال: ترکیبات زیر را نامگذاری کنید.

 3-اتیل-2-متیل هگزان                    3- ایزوپروپیل هگزانwww.jamshimi.ir

ترکیبات زیر را نامگذاری کنید.

www.jamshimi.ir

(آ)   2-اتیل پنتان          (ب)  5-اتیل- 2،2-دی متیل نونان

 (پ) 3-اتیل-2-متیل هگزان (ت)   3،3،2،2-تترا متیل پنتان

 

امتیاز: 4.2/5 از 27 رای.
لطفا صبر کنید...
به کانال بزرگ تلگرام جم شیمی بپیوندید

نوشته های مشابه

‫4 دیدگاه ها

  1. سلام
    جواب گزینه ی ب و گزینه پ اشتباهه
    اول باید اتیل بیاد بعد متیل
    تقدم حروف انگلیسی رعایت نشده
    لطفا اصلاح کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا