کشف جدید در شیمی: حلقه بیسموت سهاتمی و شکستن قواعد آروماتیسیته

محققان با سنتز کمپلکسهای «ساندویچ معکوس» جدید، گامی فراتر از ترکیبهای آروماتیک متداول برداشتهاند. در این ساختارها، یک حلقهٔ سهاتمی از عنصر بیسموت، بین دو لیگاند حاوی اتمهای اورانیوم یا توریم قرار گرفته است. این حلقههای تمامفلزی، سنگینترین مشابه یک حلقهٔ آروماتیک سهعضوهای هستند که تاکنون ساخته شدهاند.
حلقه سهاتمی بیسموت، شکل جدیدی از آروماتیسیته را کشف میکند
آنالیزها نشان میدهد که این گونهٔ بیسموتی، جریان حلقوی مشابه بنزن دارد؛ اما نه به دلیل الکترونهای π غیربومیشده، بلکه به کمک همپوشانی اوربیتالهای σ. این یافته، این باور قدیمی را به چالش میکشد که وجود الکترونهای π غیربومیشده برای آروماتیسیته ضروری است. استیو لیدل از دانشگاه منچستر میگوید: «این ترکیب یادآوری قدرتمندی است که عمیقترین اصول پیوند شیمیایی، فراتر از کربن کاربرد دارند».
پیش از این در سال 2024، دانشمندان یک گونهٔ چهاراتمی از بیسموت را ساخته بودند که اولین حلقهٔ تمامفلزی با خاصیت آروماتیسیته بود. اکنون این حلقهٔ سهاتمی، گامی دیگر در گسترش مرزهای شیمی آروماتیک محسوب میشود.



