خانه / آموزش / آموزش شیمی2 / خلاصه درس و نکات بخش ۲ شیمی ۲ (جدول تناوبی وفلزات قلیایی)

خلاصه درس و نکات بخش ۲ شیمی ۲ (جدول تناوبی وفلزات قلیایی)

خلاصه درس و نکات بخش ۲ شیمی ۲ (جدول تناوبی وفلزات قلیایی)Reviewed by محمد ابراهیمی on Feb 7Rating:

خلاصه درس و نکات بخش ۲ شیمی ۲
خواص تناوبی عناصر
ضرورت طبقه بندی عنصرها
دانشمندان با مطالعه برروی عناصرمتوجه شده بودند که با وجود تفاوت بین خواص عنصرها شباهت های فیزیکی و شیمیایی بین آنها وجود دارد وتفاوت ها نیز از نظم و ترتیب خاصی پیروی می کنند. طبقه بندی عناصربا توجه به تشابه برخی ازعنصرها با یکدیگر، و نظم و ترتیب موجود در تغییرات خواص آنها امکان پذیر بود.
سرگذشت جدول عناصر
• اولین طبقه بندی عناصرتوسط لاوازیه صورت گرفت. اوعناصر را به دودسته فلز و نافلز تقسیم کرد. دوبراینر دانشمند دیگر، عناصررا در دسته های سه تایی تقسیم بندی کرد. کامل ترین طبقه بندی توسط مندلیف روسی انجام شد. مندلیف به تغییرات خواص عناصر توجه نمود و با بیان قانون تناوبی جدول خود را عرضه کرد
مندلیف در تنظیم جدول دو اصل را رعایت کرد:
    افزایش تدریجی جرم اتمی عناصر در ردیف های کنار هم
    اصل تشابه خواص عناصر(قرارگرفتن عناصر با خواص مشابه در زیر هم در یک ستون)
این کار باعث شد تا خانه های خالی متعددی از عناصری که در زمان مندلیف کشف نشده بود پیش بینی شود و در نتیجه قدم بزرگی در راه کشف این عناصر توسط محققین برداشته شود. مندلیف ۹ مورد خواص و محل عنصر را در جدول پیش بینی کرد که هشت مورد آن درست بود. سه مورد آن به ترتیب اکا سیلسیم (ژرمانیم)  اکابور (اسکاندیم)  اکاآلومینیم (گالیم) بودند.

ایراد جدول مندلیف: چند مورد بی نظمی دیده می شد و آن این بود که برای رعایت اصل تشابه مجبور شد در برخی مواردعنصر سنگین تر را قبل از عنصر سبک تر قرار دهد مانند قرار کرفتن کبالت قبل از نیکل و تلور قبل از ید و آرگون قبل از پتاسیم

قانون تناوبی مندلیف:

اگر عنصرها به ترتیب افزایش جرم اتمی در کنار هم در ردیف ها قرار گیرند خواص فیزیکی و شیمیایی آنها به طور تناوبی تکرار می شود. بعد ها موزلی با کشف عدد اتمی (تعداد پروتونها) نشان داد که عدد اتمی معیار مناسب تری برای تنظیم عناصر در جدول تناوبی است. به همین دلیل معیار تنظیم عناصر در جدول را تغییر داد به طوری که درجدول تناوبی امروزی عناصربرمبنای عدد اتمی تنظیم شده اند.

قانون تناوبی جدول امروزی:

هر گاه عناصر را براساس افزایش عدد اتمی در کنار یکدیگر قرار دهیم خواص فیزیکی و شیمیایی آنها به طور تناوبی تکرار می شود. جدول تناوبی عناصر: جدول دارای ۱۸ گروه و ۷ دوره است. تعداد عنصرها در دوره اول تا ششم به ترتیب زیر است.

دوره هفتم که ناقص است و امروزه شامل ۲۳ عنصر می باشد. البته در جدول کتاب ۱۰۹ عنصر ارائه شده اما طبق آخرین خبر اینترنتی جدول دارای ۱۱۸ عنصر می باشد

گروه: عناصری که در یک ستون در زیر هم قرار دارند و خواص مشابه دارند.
دوره: عناصری که در یک ردیف افقی در کنار هم قرار دارند و خواص آنها به طور تدریجی تغییر می کند.

شماره دوره تعداد لایه های اصلی الکترونی و شماره گروه تعداد الکترون های لایه آخر یا لایه ظرفیت و شماره خانه تعداد کل الکترون ها یا پروتون ها را نشان می دهد.
می باشد. البته ۱۰ گروه (ستون) به ۸ گروه (B) و ۱۰ گروه فرعی (A) جدول دارای ۸ گروه اصلی تقسیم شده است.از یک دیدگاه می توان عناصر جدول را به دسته های فلز و نافلز و شبه (B) فرعی فلز و گاز نجیب تقسیم کرد.

فلز: عناصری که در لایه آخر (لایه ظرفیت) کمتر از ۴ الکترون داشته و تمایل به از دست دادن الکترون دارند. بیش از ۸۰ % عناصر جدول فلز هستند که به جزء جیوه همگی جامدند و ویژگی های مشترک زیر دارند.

  1. رسانای خوب گرما و برق هستند.
  2. سطح براق دارند.
  3. قابلیت چکش خواری و شکل پذیری دارند.

نافلز: عناصری که در لایه ظرفیت بیشتر از چهار الکترون (پنج  شش  هفت) دارند. تمایل به گرفتن الکترون دارند. به حالت گازیا جامدند بجز برم که مایع است ونافلزاتی که جامدند ویژگی های زیر را دارند.

  1. رسانای خوبی برای گرما و برق نیستند(به جزالماس و گرافیت).
  2. سطح براق ندارند.
  3. شکننده بوده و قابلیت چکش خواری و مفتول شدن ندارند.

شبه فلز: این عناصر برخی خواص فلزی و برخی خواص نافلزی را دارا می باشد و در جدول تناوبی نوار پلکانی را به خود اختصاص داده است. شش عنصر ( B − Si − Ge − As − Sb − Te)

bakhshe2chem2 4 خلاصه درس و نکات بخش 2 شیمی 2

گاز نجیب: عناصری هستند که به دلیل آرایش الکترونی پروپایدار، واکنش پذیری بسیار کمی دارند. مهمترین نکته در جدول تناوبی تشابه آرایش الکترونی لایه ظرفیت عنصرهای یک خانواده (گروه) در جدول است. بنابراین خواص شیمیایی عنصرهای هم گروه به این دلیل است که آرایش الکترونی لایه ظرفیت آن ها شبیه یکدیگراست.

bakhshe2chem2 5 350x150 خلاصه درس و نکات بخش 2 شیمی 2

جدول ۲ : آرایش الکترونی عنصرهای اصلی تناوب های دوم و سوم

معرفی گروههای جدول تناوبی:

  1. گروه ۱ (فلزهای قلیایی) : IA
  2. گروه ۲ (فلزهای قلیایی خاکی) : IIA
  3. گروه های ۳ تا ۱۲ (عناصر واسطه) : IB-VIIIB
  4. گروه های ۱۳ تا ۱۸ : IIIA-VIIIA
  5. هیدروژن خانواده تک عنصری

۱ – ویژگی های گروه ۱ (فلزهای قلیایی) : (Li-Na-K-Rb-Cs-Fr)

الف – همگی فلزهایی نرمند و با چاقو بریده می شوند (بجزء لیتیم).

ب – بسیار واکنش پذیرند و به همین علت در طبیعت بصورت آزاد یافت نمی شود.

ج – از بالا به پایین در این گروه بر شدت واکنش پذیری آنها افزوده می گردد.

د – سطح براق آن ها به سرعت با اکسیژن هوا وارد واکنش شده و تیره می گردد.

ه – همگی با آب سرد واکنش نشان می دهند.

و – در زیر نفت نگهداری می شود تا از اکسیژن هوا و رطوبت محافظت شود.

ز – محلول آنها در آب خاصیت قلیایی از خود نشان می دهد و می تواند چربی ها را در خود حل کند.

ح – فرمول اکسید فلزهای این گروه M2O می باشد.

ط – این فلزهای فعال با آب محلول بازی (قلیایی) تولید می کند.          M + H2O → MOH + 1/2 H2

ی – آرایش الکترونی لایه ظرفیت آن ها ns1 است و تمایل دارند الکترون لایه آخر خود از دست بدهند تا به آرایش گاز نجیب پیش از خود برسند.

ک – در این گروه از بالا به پایین چگالی و شعاع اتمی و شعاع یونی افزایش و نقطه ذوب و جوش و انرژی نخستین یونش کاهش می یابد.

ل – اولین جهش بزرگ انرژی این عناصر در IE2 آن ها اتفاق می افتد.

امتیاز دهید:
1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (6 رای, میانگین امتیاز: 3٫33 از 5)
Loading...
برای عضویت درکانال تلگرام جم شیمی روی تصویر کلیک کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محدودیت زمانی،روی فلش کلیک کنید تا کد جدید تولید شود