خانه / آموزش / آموزش شیمی2 / دانلود جزوه نامگذاری آلکانها

دانلود جزوه نامگذاری آلکانها

دانلود جزوه نامگذاری آلکانها نامگذاری آلکانها

 آلکانها ترکیباتی سیرشده با فرمول کلی CnH2n+2 که تمام پیوندهای کربن – کربن از نوع یگانه هستند. این ترکیبات به علت واکنش پذیری بسیار کم به پارافین ها(میل واکنش کم) معروف هستند. ساده ترین آنها متان با فرمول CH4 است و دومین آلکان اتان با فرمول C2H6 است.

 شکل هندسی متان     شکل هندسی اتان 

برای نامگذاری ترکیبات آلی از قواعد آیوپاک استفاده می شود

(IUPAC: International union pure and applied chemistry ) 

قواعد آیوپاک در نامگذاری ایزومرها در آلکانها‏‏‏‏‏‏‏‏

 ۱.در صورتی که اتم‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏های کربن به‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏صورت راست زنجیر(بدون شاخه) قرار گرفته باشند کافی است پیشاز نام آلکان مربوطه، کلمه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ی نرمال آورده شود.

(n-پنتان )نرمال پنتان‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏           CH3-CH2-CH2-CH2-CH3     

(n-هپتان )نرمال هپتان‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ CH3-CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-CH3

۲.در نام‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری آلکان‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏های شاخه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏دار ، ترتیب زیر رعایت می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏شود:

آ) انتخاب بلندترین زنجیر کربنی به عنوان زنجیر اصلی (زنجیری که بیش‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ترین تعداد اتم کربن را داراباشد)

تعداد کربن‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏های زنجیر اصلی را به عدد یونانی بیان کرده و پسوند – ان اضافه می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏کنیم.

ب)طولانی‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ترین زنجیر شماره‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏شود. شماره‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری کربن‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏های زنجیر اصلی از طرفی که بهشاخه نزدیک‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏تر باشد(به‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏طور کلی شماره‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاری همیشه از طرفی آغاز می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏شود که به کربن متصل بهشاخه، عدد کوچک‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏تری تعلق یابد.)

‏‏‏‏‏‏در صورت وجود چند شاخه، شماره‏گذاری  زنجیر اصلی به قسمی صورت می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گیرد که مجموع شماره‏ی کربن‏های شاخه‏دار کمترین مقدار باشد.

پ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏) در نوشتن نام، ابتدا  شماره‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ی کربنی که شاخه به آن متصل است‏‏‏‏‏‏‏‏(پس از نوشتن عدد، خط تیرهمی‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاریم‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏) سپس نام شاخه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏ی مربوط (نام آلکیل مربوط‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏)و سپس نام هیدروکربن هم کربن با زنجیراصلی را ذکر می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏کنیم‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏.

نکته: هرگاه شاخه‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏های متفاوت بر روی هیدروکربن قرار داشته باشند، رعایت حق تقدم ترتیب حروفالفبای لاتین ضروری است.‏‏‏‏‏‏‏ ( اعدادی که در وسط قرار می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گیرند قبل و بعد آن خط تیره می‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏گذاریم.‏‏‏‏‏‏‏‏ )

 مثلاً شاخه “اتیل”(Ethyle) زود تر از شاخه “متیل” (Methyle) ذکر میشود.

  نکته: پیشوند تعداد شاخه تأثیری در تقدم آن ندارد.

مثلاً “اتیل” زودتر از “دی متیل” ذکر میشود.

به چند مثال زیر توجه کنید.

 سایت جم شیمی    3-متیل هگزان

www.jamshimi.ir  4-اتیل-3-متیل هپتان

www.jamshimi.ir3-اتیل-7،4-دی متیل نونان

 2www.jamshimi.ir-برمو-2-متیل پروپان

www.jamshimi.ir3-متیل هپتان

چند مثال: ترکیبات زیر را نامگذاری کنید.

 3-اتیل-2-متیل هگزان                    3- ایزوپروپیل هگزانwww.jamshimi.ir

ترکیبات زیر را نامگذاری کنید.

www.jamshimi.ir

(آ)   2-اتیل پنتان          (ب)  2،2-دی متیل-5-اتیل نونان

 (پ) 2-متیل-3-اتیل هگزان   (ت)   3،3،2،2-تترا متیل پنتان

 


1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (4 رای, میانگین امتیاز: 3٫50 از 5)
Loading...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محدودیت زمانی،روی فلش کلیک کنید تا کد جدید تولید شود